Real Madrid TV gọi tên trọng tài Ortiz Arias: Khi kênh truyền thông câu lạc bộ trở thành vũ khí quản trị

Trên sân Metropolitano, Real Madrid thua Atlético Madrid 2-1. Một quả phạt đền được thổi. Một tấm thẻ đỏ được rút. Dean Huijsen phạm lỗi với Giuliano Simeone bên trong vòng cấm và phải rời sân. Real Madrid chơi phần lớn trận derby với mười người. Đó là tất cả những gì sân cỏ kể lại — ngắn, khô, vừa đủ lấp một đoạn tin.

Nhưng nếu bạn bật Real Madrid TV sau trận derby ấy, bạn sẽ không nghe một buổi mổ xẻ chiến thuật nào. Bạn sẽ nghe một bản cáo trạng. Không phải về một quyết định sai — mà về một hệ thống được cho là đã được dàn dựng để chống lại một câu lạc bộ. Kênh truyền thông chính thức của Real Madrid gọi màn trình diễn của trọng tài Miguel Ángel Ortiz Arias là "kinh tởm", rồi đi xa hơn một bước mà tôi ít khi thấy trong hơn ba mươi năm cầm mic: họ gọi tên một trọng tài cụ thể và ám chỉ rằng ông ấy đang "đi chơi với các cầu thủ Barcelona".

Câu nói đó là điểm nóng nhất của cả câu chuyện, và cũng là câu dễ bị lãng quên nhất khi bảng tin trôi qua. Tôi ngồi lại với nó lâu hơn những con số. Bởi vì nếu đây là bóng đá, thì vấn đề không nằm ở quả phạt đền.

Bối cảnh: một trận derby, hai câu chuyện

Về mặt sân cỏ, câu chuyện rất gọn. Huijsen thua trong một pha tranh chấp tay đôi với Giuliano Simeone bên trong vòng cấm, để lại cho Real Madrid một tình thế bất lợi kép: mất người và bị đá phạt đền. Atlético Madrid khai thác lợi thế đó để giành chiến thắng. Sau trận, Huijsen bị treo giò, và nhiệm vụ trước mắt của Real Madrid được mô tả đúng như bản chất của nó: tái thiết hàng thủ trong một lịch thi đấu dày đặc.

Đó là phần bóng đá. Phần còn lại là chính trị.

Real Madrid TV cáo buộc rằng cùng một ngưỡng va chạm đã được áp dụng khác nhau cho hai đội trong hiệp một. Hai cầu thủ Atlético — được kênh này gọi tên là Cristian Romero và Lee Kang-in — lẽ ra phải bị đuổi khỏi sân. Kênh này cũng nhắc lại pha vào bóng của Lee Kang-in với Federico Valverde cùng phản ứng dữ dội của tiền vệ Real Madrid, như một bằng chứng cho thấy trọng tài đã buông lỏng các va chạm giữa sân.

Tôi cần nói rõ điều này trước khi phân tích tiếp: không có một chỉ số nào trong toàn bộ câu chuyện này. Không xG. Không PPDA. Không thời lượng kiểm soát bóng. Không số lần dứt điểm. Không thiết kế bài phối hợp cố định. Nếu bạn đang tìm một bài nhận định sau trận theo nghĩa chuyên môn, thì đây không phải là nó. Đây là một văn bản vận động, và tôi sẽ đọc nó như một văn bản vận động.

Điều thực sự được nói ra

Kênh truyền thông của Real Madrid không dừng ở trọng tài. Họ gọi tên Chủ tịch La Liga, Javier Tebas, và nói về "kế hoạch của La Liga và RFEF". Họ nói rằng "những gì đã xảy ra mùa này đã đẩy tất cả mọi người đến giới hạn". Họ nói rằng nhiều cổ động viên Madrid đang muốn "đứng dậy và rời khỏi giải đấu này".

Đây không phải là ngôn ngữ của một thất bại derby. Đây là ngôn ngữ của một cuộc đàm phán quyền lực. Và nó có một mục tiêu kép: trọng tài là mục tiêu bề mặt, còn ban tổ chức giải là mục tiêu thật.

Đây là điểm mà tôi nghĩ giới truyền thông đang bỏ lỡ khi chỉ trích dẫn những câu giật gân nhất. Một kênh truyền thông do chính câu lạc bộ sở hữu và vận hành không hoạt động theo logic của báo chí. Nó hoạt động theo logic của quan hệ công chúng — và trong trường hợp của Real Madrid, theo logic của một công cụ chính trị. Nó không cần đúng để có hiệu quả. Nó chỉ cần được lặp lại. Từ "kinh tởm" đến "khẩu súng lục" đến "rời khỏi giải đấu" là một thang âm được thiết kế, không phải một cơn giận ngẫu nhiên.

Tôi đã theo dõi cách các câu lạc bộ châu Âu xây dựng tiếng nói riêng kể từ khi các nền tảng kỹ thuật số phá vỡ thế độc quyền truyền hình. Điều tôi nhận ra là: khi một câu lạc bộ kiểm soát cả sân cỏ lẫn micrô, nó không còn cần một tờ báo để gây áp lực. Nó chỉ cần một camera. Real Madrid không phải trường hợp đầu tiên, nhưng là ví dụ rõ nhất ở châu Âu về việc một câu lạc bộ chuyển quyền sở hữu truyền thông thành áp lực quản trị.

Về mặt thể thao, hậu quả cụ thể duy nhất trong ngắn hạn rất nhỏ và có thể đo được: một trung vệ bị treo giò, và một hàng thủ phải xếp lại trong lịch thi đấu nén. Mọi thứ còn lại trong câu chuyện này là tu từ chưa được giải quyết.

Góc nhìn phản trực giác

Tất cả những người phân tích đang nói về trọng tài. Tôi cho rằng người chịu rủi ro lớn nhất trong câu chuyện này không phải là Real Madrid, cũng không phải là kết quả trận đấu.

Hãy nhìn vào cấu trúc. Real Madrid sở hữu một nền tảng truyền thông. Họ sở hữu vốn chính trị. Họ sở hữu một lịch sử đàm phán với cả La Liga và UEFA. Trọng tài Ortiz Arias sở hữu một cái còi. Anh ta không có kênh nào để trả lời. Anh ta bị gọi tên, bị gán cho một mối quan hệ không có bằng chứng, và sau đó biến mất khỏi câu chuyện — trong khi câu chuyện về anh ta tiếp tục sống.

Đây là rủi ro bất đối xứng, và nó không chỉ ảnh hưởng đến một người. Nó ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng trọng tài ở Tây Ban Nha. Mỗi khi một trọng tài bị gọi tên công khai bởi kênh truyền thông của một câu lạc bộ, cái giá cá nhân của việc cầm còi ở cấp cao nhất lại tăng lên một chút. Không ai đo lường điều đó bằng số liệu. Nhưng nó là một cái giá thật, và nó không được bù đắp bằng bất kỳ cơ chế nào thưởng cho trọng tài vì những quyết định đúng.

Tôi cũng nhận ra một lỗ hổng thông tin mà không ai muốn gọi tên. Hai cầu thủ được kênh Real Madrid TV gọi là người của Atlético Madrid — Cristian Romero và Lee Kang-in — không khớp với đội hình Atlético mà tôi biết. Điều này có thể có nghĩa là kỳ chuyển nhượng đã diễn ra nhanh hơn hiểu biết của tôi. Hoặc nó có nghĩa là câu chuyện này có một vấn đề về kiểm chứng. Trong cả hai trường hợp, nó nói lên một điều về nguồn tin: khi một tuyên bố được đưa ra bởi một bên có lợi ích, và được nhân rộng bởi một bên trung gian có động cơ tăng tương tác, thì chất lượng biên tập trở thành thứ đầu tiên bị bỏ lại phía sau.

Và đây là điểm phản trực giác cuối cùng, có thể khó chịu nhất. Một tấm thẻ đỏ trong vòng cấm của một trung vệ trẻ ở derby không chỉ là vấn đề kỷ luật. Các câu lạc bộ theo dõi nó như một vấn đề ra quyết định vị trí. Nhưng khi kênh truyền thông của chính câu lạc bộ dựng câu chuyện thành "cầu thủ của chúng ta là nạn nhân", câu lạc bộ đang vô tình chuyển một bài học kỹ thuật thành một lời bào chữa. Đó là cách một đội bóng học được phản xạ quy kết lỗi ra bên ngoài thay vì sửa lỗi bên trong.

Điều đọng lại

Tôi 56 tuổi, đã đưa tin về thể thao đủ lâu để nhớ những ngày một huấn luyện viên không thể gọi trực tiếp cho một trọng tài, chứ đừng nói đến việc gọi tên ông ta trên truyền hình. Điều đó không có nghĩa là bóng đá ngày xưa trong sạch hơn. Nó có nghĩa là các vũ khí đã thay đổi.

Câu hỏi tôi mang theo sau câu chuyện này không phải là Ortiz Arias đúng hay sai. Cũng không phải là Real Madrid có lý hay không. Câu hỏi là: khi một câu lạc bộ tự biến mình thành cơ quan truyền thông, ai sẽ là người kiểm tra họ?

Truyền thông độc lập tin rằng đó là vai trò của họ. Nhưng trong câu chuyện này, tất cả những gì chúng ta thấy là một nguồn tin chính trị được nhân rộng bởi một trang tổng hợp chọn dòng giật gân nhất làm tiêu đề. Không có phản hồi từ RFEF. Không có phản hồi từ Atlético. Không có phản hồi từ ủy ban trọng tài.

Nếu tôi có một yêu cầu gửi tới ban tổ chức giải Tây Ban Nha, thì nó không phải là một án phạt. Nó là một cơ chế kiểm toán trọng tài minh bạch, công khai. Bởi vì một cuộc tranh cãi chỉ có thể bị dập tắt bằng bằng chứng — và ở Tây Ban Nha, bằng chứng đang là thứ duy nhất vắng mặt ở cả hai phía của cuộc tranh cãi này.